1st INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

Serbo – Croat Relations in The 20. century – The Past and The Perspectives

18. 09 – 20. 09 2008.
Meeting in Golubić (obrovački) – Kornati


Download pdf documents:

Svetozar Pribićević i Stjepan Radić u Seljačko – demokratskoj koaliciji (kornati_darko_gavrilovic.pdf)
Problem srednjovjekovnih crkava koje su predane pravoslavnima (kornati_filip_skiljan.pdf )
Perspektiva politike kohezije i regionalnog razvoja u Hrvatskoj i Srbiji (kornati_vesna_ivanovic.pdf )
Konstrukcija neprijatelja: HDZ u Politikinoj rubrici “Odjeci i reagovanja” 1989./90. (kornati_davor_paukovic.pdf)
Povratak izbeglih i prognanih lica i zaštita manjinskih prava, kao uslov normalizacije odnosa između Srba i Hrvata (kornati_janko_veselinovic.pdf )
The Independent Democratic Party and Antifascism, 1936–1939 (kornati_vjeran_pavlakovic.pdf )
Srpski i hrvatski film – Pretpostavke za pisanje istorije nacionalnih, odnosno državnih kinematografija (kornati_zoran_djeric.pdf )
Vojvođanski Bunjevci u Kraljevini SHS u svetlu srpsko-hrvatskih odnosa (kornati_sasa_markovic.pdf)
Conclusions from the Conference in Golubić (near Obrovac), Croatia (kornati_mila_dragojevic1.pdf )
Zaključci sa Naučnog skupa u Golubiću (kod Obrovca), Hrvatska (kornati_mila_dragojevic2.pdf )
Neki primeri hrvatsko-srpskog nerazumevanja o zajedničkoj vojnoj prošlosti (kornati_mile_bjelajac.pdf )
Uloga društveno-humanističkih znanosti u razvoju suodnosa Hrvatske i Srbije: osnovne teze i dosadašnja iskusva (kornati_igor_graovac.pdf )
“Novi kurs” u Srpskoj samostalnoj stranci 1903 – 1914 – promena paradigme acionalne politike (kornati_ranka_gasic.pdf )
Prilog istorijskoj periodizaciji srpsko-hrvatskih odnosa u 20 veku (kornati_ranko_koncar.pdf )


Conclusions from the Conference in Golubić (near Obrovac), Croatia
“Serbo-Croat Relations in the 20th Century – History and Perspectives”
September 18 – 20, 2008

In a village of Golubić (near Obrovac, Croatia) a conference „Serbo-Croat Relations in the 20th Century – History and Perspectives“ was held from September 18-20. The conference was organized by the Center for History, Democracy and Reconciliation (CHDR) and sponsored by Balkan Trust for Democracy, Serb National Council from Croatia, Town of Obrovac, and Dijalog from Zagreb, Croatia. Participants, who included historians, sociologists, and political scientists from Bosnia and Herzegovina, Croatia, Serbia, and the United States, discussed in two working groups. One team dealt with past political and cultural Serbo-Croat relations, with emphasis on the 20th century, while the other group focused on the future development of these relations.

Dr. Ranko Končar, from the University of Novi Sad, reported the most relevant conclusions of the working group „Political and Cultural Ties Between the Croats and the Serbs in the 20th Century.“ Following the discussion about several important issues in the area of the Serbo-Croat relations, this group agreed that it makes sense and that there is historical justification for the continuation of the study of these relations. Greater effort should be made to base this research on the maximum level of documentation, or as much as it is permitted by the accessibility of sources. The future research, as well as the re-evaluation of the sources that are used, should use core works from the past research as a baseline, so that the continuity with earlier research is established. It is important to approach the research in a more comprehensive manner while aiming to extend its programmatic orientation beyond political themes to include social, economic, and cultural topics, as well. The use of existing sources should proceed with caution and critically due to the delicate nature of the Serbo-Croat relations and the influence of propaganda on these relations. With that in mind, it is necessary to create space for de-mythologizing or de-mystifying certain prejudices that have been present both in the study and in the approaches to the study of the Serbo-Croat relations. Therefore, the availability and publication of critically-grounded documents from this area of study is of utmost importance. In future meetings, it was proposed to include evaluation of the research conducted outside of this project, as well. Finally, the group concluded that means for the continuation of the dialogues that would contribute to more comprehensive approaches to the study of Serbo-Croat relations should be secured.

Dr. Igor Graovac, from the Croatian Institute of History, introduced the working group „Perspectives of the Development of Croatia and Serbia in the Future.“ This was a smaller group and the first attempt within this project to tackle the future of the Serbo-Croat relations. This group did not only consist of historians, but it also included other social scientists. Among other points of discussion, the group asked whether it was possible to talk about the future of these relations without a constant need to change the current understanding of the past, or how to avoid that historical interpretations limit the future development of the Serbo-Croat relations. Even though the group talked about several topics only, such as return of refugees, protection of minorities, regional development and social exclusion, it is necessary to extend these discussions to other possible themes in order to improve the neighborly relations between these two states within the European context. Dr. Graovac summarized the conclusions of this working group:

“For the first time within this research project, a working group also considered posibilities concerning the future development of the relations between the Croats and the Serbs, as well as between their respective states. We used examples from the past and the present that contribute to the more comprehensive preparation for the future of our relations. Among the issues that we discussed within the context of the strenghtening of the civil society on both sides of these dialogues were the return of refugees, the status of minorities, regional development, and social exclusion. Future discussions should be framed by similar research guidelines. Their success greately depends on the accessibility of sources, the ability to exchange research findings, and meetings of scholars. It is critical to coordinate the usage of key concepts, research methods and methodology, as well as the interpretation of the past that negatively affects the future relations between the Croats and the Serbs.”

In sum, the researchers from this group, who are currently working on different individual projects, showed that there is a need to talk about the conditions of people, both Croats and Serbs, whether they are refugees, minorities, socially excluded, and to coordinate the usage of concepts in the research that is conducted on both sides. The group proposed to continue its activity in the future meetings. Rather than to influence the future of the relations between the Croats and the Serbs directly, the aim is that the results of this research contribute to the resolution of the concrete problems that are common to both Croats and Serbs in both countries.

At the end of the conference, Dr. Darko Gavrilović, Director of the Center for History, Democracy and Reconciliation (CHDR), directed the messages of these two groups to the government representatives from Croatia and Serbia who were present, as well as to other organizations that are interested in this research, as these topics are not specific to this region. For example, the themes that are included within the Salzburg Seminar include Jewish-Palestinian relations, Chinese-Japanese relations, German-Polish relations, Polish-Jewish relations, and German-Jewish relations. The next meeting that will be organized by the CHDR at the end of November of 2008 will deal with refugees in Croatia and Serbia.

Dr. Janko Veselinović, President of the Fund for the Assistance of Refugees and Expellees and Assistant of the Provincial Secretary for Science of the Autonomous Province of Vojvodina of the Republic of Serbia, said that it is critical to have greater presence of the media in the future meetings in order to make their results and conclusions more accessible and more useful.
Zaključci sa Naučnog skupa u Golubiću (kod Obrovca), Hrvatska
“Hrvatsko-srpski odnosi u 20. veku – prošlost i perspektive”
18 – 20. septembar 2008.

U Golubiću (obrovačkom) je od 18. do 20. septembra u organizaciji Centra za istoriju, demokratiju i pomirenje (CHDR) održan naučni skup „Hrvatsko-srpski odnosi u 20. veku – prošlost i perspektive.“ Skup su pomogli Balkan Trust for Democracy, Srpsko narodno vijeće iz Hrvatske, Grad Obrovac i Dijalog iz Zagreba. Učesnici, među kojima su se nalazili istoričari, sociolozi i politikolozi iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Srbije, i Sjedinjenih Američkih Država, su vodili razgovore u dve radne grupe. Jedna grupa se bavila političkim i kulturnim vezama između Hrvata i Srba u prošlosti, naročito u 20. veku, dok su teme perspektive razvoja Hrvatske i Srbije u budućnosti bile razmatrane u drugoj grupi.

Dr. Ranko Končar, sa Univerziteta u Novom Sadu, je izložio najznačajnije zaključke radne grupe, „Političke i kulturne veze između Hrvata i Srba u 20. veku.“ Nakon rasprave o nekoliko važnih pitanja iz oblasti Srpsko-hrvatskih odnosa, ova grupa se složila da ima smisla i istorijskog opravdanja za nastavak proučavanja tih odnosa sa težnjom da oni budu maksimalno dokumentarno zasnovani, koliko je to omogućeno dostupnošću izvora. Istraživanja, a ujedno i ponovna valorizacija izvora, bi trebala uvek da budu oslonjena na dosadašnja vredna dela iz oblasti Srpsko-hrvatskih odnosa da bi se ostvario kontinuitet sa istraživanjima i ranijih istoričara. Vredelo bi kompleksnije istražiti te odnose da bi se izašlo iz političkih ograničenja sa pokušajem da se programski veže za socijalne, ekonomske i kulturne teme. Bitno je da se oprezno i kritično koriste izvori zbog delikatnih odnosa u određenim periodima jer su mnogi izvori pod direktnim uticajem propagande. Potrebno je otvoriti prostor za demitologizaciju ili demistifikaciju nekih predrasuda u pročavanjima i pristupima proučavanja Srpsko-hrvatskih odnosa. Rad na obezbeđenju i publikovanju važnih dokumenata iz oblasti Srpsko-hrvatskih odnosa je neophodan, pod uslovom da su kritički osnovani. U budućim skupovima, predloženo je da se uključi i valorizacija dela koja su nastala izvan ovog istraživačkog projekta. Na kraju, potrebno je obezbediti sredstva za nastavak dijaloga koji bi doprineli širim i potpunijim pristupima ovim temama.

Dr. Igor Graovac, Hrvatskog Instituta za Povijest, je izneo sažetak razgovora sa koji su se vodili u grupi „Perspektive razvoja Hrvatske i Srbije u budućnosti. Ovo je bila malobrojnija grupa i to je bio prvi pokušaj u okviru projekta o Hrvatsko-srpskim odnosima da se razmotri i budućnost tih odnosa i njihovih država. Ova grupa, već po samoj definiciji, se nije isključivo sastojala od istoričara, nego i od pravnika i politikologa (ili politologa). Između ostalog, razmotreno je i da li je moguće pričati o budućnosti ovih odnosa bez konstantne potrebe da se menja razmuvanje prošlosti, ili kako izbeći da prošlost ometa razvoj tih odnosa. Iako se u ovoj grupi govorilo samo o nekoliko tema, kao što su povratak izbeglica, zaštita manjina i regionalni razvoj i socijalna isključenost, potrebno je proširiti razgovore o perspektivama i na druge moguće teme da bi se dobro-susedski odnosi između ovih država sveli na evropski okvir. Dr. Graovac je rekao:

“Po prvi put u sklopu znansvenog projekta radna grupa je razmatrala i mogućnosti perspektive razvoja budućih odnosa Hrvata i Srba te njihovih država. Pritom su korišteni primjeri iz prošlosti i sadašnjosti koji pridonose što cjelovitijem odredjenju budućnosti. Takvi su primjeri konkretno razmatrani na pitanjima povratka izbjeglica, položaja manjina, regionalnog razvoja, socijalne isključenosti, a sve u kontekstu jačanja civilnog društva na obje strane dijaloga. Daljnje razgovore također treba zasnovati na sličnima znanstvenim istraživanjima. Njihova uspješnost uvelike ovisi o dostupnosti izvora, mogućnostima razmjena rezultata tih istraživanja i susreta znanstvenika. Pritom je nužno gotovo posve ujednačiti pojmove, tehnike rada i metodologiju istraživanja, čime se usputno izbjegava politizacija rezultata tih istraživanja, dakle interpretacije prošlosti koji onemogućuju buduće odnose Hrvata i Srba.”

U ovoj grupi, istraživači koji se trenutno bave različitim temama u ovoj široj oblasti ukazali na potrebu da se u istraživanjima govori o sudbinama ljudi, i Hrvata i Srba i sa jedne i sa druge strane, bilo da su u izbegličkom položaju, u položaju manjina, socijalno isključeni, dakle siromašni, kao i da se ujednačeni termini koriste u istraživanjima sa obe strane. Predlaže se da se nastavi rad i ove grupe sa naglaskom da cilj ovog rada nije da utiče direktno na političku budućnost odnosa Hrvata i Srba nego da rezultati rada posluže boljoj budućnosti na konkretnim pitanjima koja su zajednička i Hrvatima i Srbima u obe zemlje.

Na kraju skupa, Dr. Darko Gavrilović, predsednik Centra za istoriju, demokratiju i pomirenje, uputio je poruke ove dve grupe prisutnima iz strukture vlasti iz Hrvatske i Srbije kao i drugim institucijama koje imaju interesovanje za ove teme. To su teme koje nisu specifične samo za odnose na ovim prostorima, dakle Hrvata i Srba, nego i širom sveta. Na primer, među temama koje su zastupljene samo u okviru Instituta u Salzburgu su i palestinsko-jevrejski odnosi, kinesko-japanski odnosi, nemačko-poljski odnosi, poljsko-jevrejski odnosi i nemačko-jevrejski odnosi. Sledeći skup koji se planira za kraj novembra 2008. u Novom Sadu će razmotriti pitanja izbeglih i prognanih u Hrvatskoj i Srbiji.

Dr. Janko Veselinović, Predsednik Fonda za pružanje pomoći izbeglim, prognanim i raseljenim licima i Pomoćnik pokrajinskog sekretara za nauku Autonomne Pokrajine Vojvodine Republike Srbije, ukazao je na potrebu za većom medijskom pristunošću na budućim skupovima kako bi zaključci i rezultati bili što dostupniji i upotrebljiviji.